Stichting Geluidshinder Arnhem-West

Agenda items

vrijdag 28 november 2008

“U blijft nog jaren bezig”, stelde de vertegenwoordiger van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat tijdens het overleg met bewoners dat afgelopen 19 november plaatsvond op het Stadskantoor. Die dag vond op verzoek van het Platform Wijken Sporen in Arnhem een overleg plaats met vertegenwoordigers van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (dhr Postma), Prorail (dhr Verharen en dhr Vermeulen) en de Belangenvereniging Rail Goederenvervoerders BRG (dhr Van Gemert) onder leiding van dhr Mooi van de Gemeente Arnhem. Hieronder een kort verslag.

OPENING

Ludo Mooi opent de bijeenkomst en heet allen welkom. De bijeenkomst is op verzoek van de bewoners. Zij hebben agendapunten opgesteld. Het doel was om de zorgen van de omwonenden van het spoor in Arnhem over te brengen aan het Ministerie en de mogelijke alternatieven voor het Ontwerp Tracé Besluit te delen met betrokkenen.

1. SPOORAMBITIES

DE bewoners die wonen langs het hele SiA-traject constateren de afgelopen jaren een sterke verslechtering van hun woonklimaat door een forse toename van het spoorverkeer. Overlast komt met name van het goederenvervoer. De wens van bewoners (en Gemeente) is, dat het SiA-project het leefklimaat voor de stad kan verbeteren. Ambities rond het spoorvervoer maken de toekomst onzeker: spoorboekloos rijden Arnhem-Nijmegen en Arnhem-Ede. Syntus wil meer rijden tussen Arnhem-Zevenaar en Arnhem-Tiel. Prognoses laten een toename zien van het goederenvervoer vanaf de Betuweroute naar het Noorden. Arnhem-Nijmegen wil aangesloten worden op het nachtnet enz.

Het Platform Wijken/SiA maakt zich zorgen over het “handhavingsgat”: na vaststelling van de plannen kan in de toekomst de toename van geluid en trillingen niet of nauwelijks bijgesteld worden. De vertegenwoordiger van BRG meldt, dat door de inzet van stiller materieel in de toekomst, de toename van overlast door goederenvervoer naar verwachting erg mee zal vallen. De verantwoordelijke op het Min VenW noemt het vaststellen van geluidsemissieplafonds als controleerbare grenzen, maar dat dit pas in 2010 of later ingevoerd gaat worden. Verder benadrukt hij, dat het SiA weliswaar nu in procedure is, maar dat er al weer 2 nieuwe planstudies in voorbereiding zijn: re-routing goederenvervoer en corridor Utrecht-Arnhem. Plannen zullen naar verwachting vastgesteld worden in 2010. Deze plannen kunnen tot nieuwe maatregelen aan het spoor leiden. Voor grote spoor-maatregelen heeft de regering recent 4,5 miljard gereserveerd. Hij voegt daaraan toe dat de recente nieuwe prognoses voor treinverkeer geen invloed hebben op de huidige TB-uitgangspunten.

2.KNELPUNTEN

Bewoners lichten de knelpunten toe. Voor meer dan 400 woningen worden hogere geluids-grenswaarden aangevraagd. Trillingen geven veel hinder, maar hiervoor is geen kader en zijn ook geen maatregelen beschikbaar. Vervoer van giftige stoffen door de stad vormt een risico, ook vanwege de drukte op de perrons. De luchtkwaliteit wordt aangetast door stof van diesellocs (soms 3 voor 1 trein), dieseltreinen en rem-slijtstof. Min VenW antwoordt, dat voor gevaarlijke stoffen ook emissieplafonds vastgesteld gaan worden in het zgn Basisnet Spoor (wat binnenkort bekend gemaakt zal worden door het Ministerie). Prorail heeft VenW verzocht na te gaan of de gebruiksvergoeding voor het spoor een maatregel is om de kwaliteit van het materieel te sturen.

BRG merkt op, dat in Nederland uitsluitend zwavelvrije diesel wordt getankt. Als een ontbrekend baanvak bij de Maasvlakte volgend jaar geëlektrificeerd is, worden de diessellocs vervangen worden door elektrische locs. Het vervoer van zware (kolen-)treinen uit Amsterdam door Arnhem zal in de toekomst ook over de Betuweroute gaan (als het spoor tussen Utrecht en Meteren 4-sporig wordt; dit wordt verwacht in 2013 of 2014).

Min VenW spreekt de verwachting uit dat de Betuweroute veel zal oplossen. De Tweede Kamer heeft echter meer ambities. Bij de bespreking van de beide nieuwe planstudies zal blijken, hoe de Tweede Kamer omgaat met toezeggingen en afspraken uit het verleden.

3 MONITORING, METEN EN MAATREGELEN

Monitoring van geluid, lucht, trillingen is een zeer belangrijke wens van bewoners (en Gemeente Arnhem). Monitoring is een voorwaarde om na realisatie het project te kunnen evalueren.

BRG noemt als voorbeeld voor monitoring de lijn Groningen-Zuidbroek: hier wordt uitgebreid gemonitord (o.a. tellen van bakken). Dit is in gang gezet, omdat Prorail de lijn “overbelast” heeft verklaard (toename treinen meer dan 100%).

Prorail geeft aan dat geluidsemissie volgt uit modelberekeningen en niet uit direkte metingen. De modellen worden steeds verder verfijnd. Hij vindt meten daarom niet zinvol. Bewoners benadrukken dat modellen gebruikt worden voor het ontwerp, maar dat bewoners metingen willen achteraf, ter controle van het ontwerp. Min VenW zegt dat de wetgeving niet voorziet in monitoring door middel van het gebruik van metingen voor toetsing achteraf. Beowners vragen zich af of metingen wel gebruikt kan worden voor eenvoudigere kentallen, zoals het tellen van treinen of het meten van hun snelheden. Prorail reageert terughoudend en verwacht niet dat Prorail convenanten over monitoring zal afsluiten met de Gemeente Arnhem. Bewoners geven aan dat gebruik gemaakt kan worden van metingen in plaats van berekeningen als sprake is van een afwijkende, bijzondere situatie. Rond het SiA-traject is zeker sprake van een bijzondere situatie (o.a. de hoogteverschillen, de vele wissels, de aanwezigheid van emplacement en doorgaand spoor, wisselende snelheden, al dan niet remmende goederentreinen, etc. ).

4. SPOREN-LAY-OUT

Bewoners lichten dit punt toe: de verwachtingen van de bewoners langs het spoor waren positief: men verwachtte dat met het SiA-project de woon-situatie rond het spoor zou verbeteren. Maar de nieuwe lay-out levert nieuwe pijnpunten voor de openbare ruimte en het milieu. Aantasting van het groen, parkeerproblemen, keerwanden en meer geluidschermen.

Ad Habets heeft namens de bewoners een alternatieve sporen-lay-out getekend, waarbij een deel van de bovenstaande pijnpunten verminderd worden. Bewoners vragen waarom de lay-out niet bespreekbaar lijkt te zijn. Prorail antwoordt dat in 2003 het besluit SiA is genomen, inclusief de sporen-lay-out. Het ontwerp was toen nog groter en breder. In 2005 bleek dit plan “niet te verkopen”. Samen met de vervoerders zijn vervolgens de eisen aan SiA vastgesteld. Belangrijkste eisen zijn: 4^e perron en een dive-under aan de West-zijde. Na aanpassingen bij de dive-under en handhaving van de Beaulieu-flat is versie 7 van de sporen-lay-out in het OTB gepresenteerd. Mede naar aanleiding van de zienswijzen zijn afgelopen zomer wel ‘optimalisaties’ doorgevoerd (o.a. kortere keerwand Sonsbeeksingel in versie 9). Grote aanpassingen bij Beaulieuflat zijn volgens Prorail niet mogelijk. Met de Gemeente is echter afgesproken, een onafhankelijk buro in te schakelen voor een zo mooi mogelijke inpassing van de keerwand bij de Beaulieuflat en de geluidsschermen in het project. Bij de Boompjesstraat kan de keerwand meer naar binnen (verder van de woningen). Er is dan wel een geluidsscherm nodig. Prorail vindt dat zij hun uiterste best heeft gedaan de lay-out te optimaliseren, waarbij functionaliteit en belangen afgewogen zijn. Prorail complimenteert Ad Habets met het professionele ontwerp. Afgesproken is, dat bewoners de lay-out bij Prorail nogmaals komen toelichten. De keerwand en behoud van groen langs de Noordelijke Parallelweg kan beter, vinden de bewoners.

5. TOEKOMSTVASTE OPLOSSINGEN

Bewoners lichten een alternatief, het “rondje om Arnhem” toe. Station Arnhem blijft een flessenhals, die bij huidige ambities zeker problemen blijft geven. Door het goederenvervoer om Arnhem heen te leiden, over een nieuwe aftakking van de Betuweroute, worden de woon-kernen Elst, Arnhem en Velp ontzien. Min VenW heeft het plan inmiddels bij de projectleider van het Project Hoogfrequent Spoor Goederenvervoer, dhr Bert Kingma, neergelegd. Zij zijn verder in gesprek met de Stadsregio (dhr Hartogs) en Provincie Gelderland (dhr. Hombrink) over het knelpunt Arnhem. Dit vormt al weer onderdeel van projecten, die na SiA zullen volgen. Min VenW: “U blijft nog jaren bezig”.

De bewoners stellen een structureel overleg voor. Bij voorbeeld in dezelfde samenstelling als vandaag. Min VenW slaat de uitnodiging niet af, maar hij legt uit dat bij voorbeeld hoog-frequent spoorvervoer een landsdekkend project is. Burgerparticipatie met ministerie of Prorail wordt lastig. VenW en Prorail zullen meer samenwerken met Stadsregio’s en Provincies. Deze regio’s en Provincies zullen moeten communiceren naar gemeenten.

Min VenW geeft aan dat de geldende wet- en regelgeving niet voorziet in afspraken in convenanten of meten met monitoring. Veranderingen in deze werkwijze zijn politieke beslissingen.

6. RONDVRAAG

-Op een vraag naar de planning van SiA antwoordt Min VenW dat de reactie op de zienswijzen verwerkt worden in het definitieve Tracé Besluit. Publicatie wordt verwacht na het kerst-reces. De twee ministers van VenW en VROM moeten hun goedkeuring geven.

-Bewoners vragen aan Prorail, VenW en aan de vervoerders of van te voren bekend is, welke giftige stoffen door Arnhem komen. BRG legt uit dat Prorail jaarlijks rapporteert aan de minister. Alleen de calamiteitenorganisatie weet wat vervoerd wordt. Uiterlijk 5 minuten voor de trein vertrekt geven zij deze info aan Prorail. De calamiteitenorganisatie valt onder een van de 25 veiligheidsregio’s in Nederland.

-Bewoners nodigen Prorail uit voor een vervolggesprek over meten en monitoring van geluid. Prorail wil dat gesprek graag voeren en beloofd een afspraak te maken.

24 november 2008

Ga terug